Home - Wat is componeren? - Componisten FAQ - Wat wel en wat niet te doen
Toen deze site over compositie een tijd online was, ontstond de behoefte om adressen te verzamelen van gekwalificeerde docenten die via een website, e-mail of in persoon privé-les willen geven in muziektheorie zoals harmonieleer, contrapunt of compositie aan geïnteresseerden die niet aan een conservatorium of universiteit muziek kunnen of willen studeren.
U kunt meteen naar de adressen: links, maar ik adviseer u eerst de inleidende tekst te lezen.
Harmonieleer
Harmonieleer is een zeer belangrijk muziektheoretisch vak. Als u een compositie wilt analyseren, als u wilt arrangeren, als u zelf wilt componeren, of wanneer u overweegt te gaan dirigeren, dan kunt u niet zonder een behoorlijke kennis van de harmonieleer. Voor een goede beheersing van dit vak is het beslist nodig dat een docent u begeleidt.
Wat is harmonieleer?
Harmonieleer wordt soms omschreven als de leer der akkoorden. Dat is nogal kort door de bocht, maar zo begrijpt u wel waar we het over hebben. Als dat hetgeen is wat u fascineert, de akkoorden en hun relatie tot elkaar, dan is harmonieleer het vak waarin u zich zou moeten verdiepen.
Contrapunt
U kunt zonder contrapunt te hebben gestudeerd redelijk uit de voeten als het gaat om muziek in een romantische stijl. Bent u echter geinteresseerd in polyfonie, zoals de muziek van Bach, of ligt uw hart bij componisten als Hindemith, dan zou u dit vak interessant kunnen vinden. De bekendste stijlperiode waarin de polyfonie beoefend werd is de barok, maar liefhebbers zullen ook aan de 15de eeuw denken, met name aan een componist als Ockeghem. In het algemeen echter, wordt met polyfonie de instrumentale polyfonie bedoeld, zoals die door Bach beoefend werd. Het is ondoenlijk om dit vak zelfstandig te leren.
Wat is contrapunt?
Contrapunt is de muziekleer waarbij de zelfstandigheid van de stemmen voorop staat. Bij polyfone muziek zijn de stemmen niet ondergeschikt aan een overheersende stem, die als het ware de melodie claimt. Stemmen worden met elkaar verweven en soms is er sprake van een ingewikkelde, maar ook kunstzinnige constructie. Een bekend voorbeeld van polyfonie is de canon.
Voor alle duidelijkheid, polyfonie en harmonie gaan samen. Ook al zijn stemmen zelfstandig, dan nog bewegen zij zich in een harmonisch raamwerk. Daarom is het zinloos om contrapunt te studeren en geen harmonieleer. Harmonieleer studeren en geen contrapunt, dat kan soms toereikend zijn. Als u geen van beide vakken beheerst, dan zou u met harmonieleer moeten beginnen.
Maar, als u beide vakken bij een en dezelfde docent volgt, dan is het mogelijk dat harmonieleer en contrapunt gelijktijdig onderwezen worden. De reden hiervoor is dat docenten zich er terdege van bewust zijn, dat het harmonische denken zoals wij dit ervaren, pas tijdens de barok goed tot ontwikkeling kwam. Daarom proberen zij u zo onbevangen mogelijk aan het contrapunt te laten wennen. U zou zelfs eerst les kunnen krijgen in contrapunt, met name het vocaal contrapunt.
Compositie
Wat is componeren?
Zie hiervoor de link bovenaan deze pagina.
Zoals uit het voorafgaande blijkt, is de methode van onderwijzen afhankelijk van de leermeester die u bij de hand neemt. Wilt u leren componeren, dan zou u les kunnen nemen bij een klassiek geschoold componist, die de noodzakelijke theoretische vakken beheerst. Klassiek geschoold betekent hier op traditionele wijze geschoold, hetgeen inhoudt een studie aan een conservatorium of universiteit (in het buitenland) met als hoofdvak compositie. Een klassiek geschoold componist kan werkzaam zijn als schrijver van willekeurig welke muzieksoort, ook moderne. Een voorbeeld is Ana Mihajlovic.
In principe kunt u componeren op een redelijk niveau als u de harmonieleer beheerst. Kent u ook het contrapunt, dan staat weinig u nog in de weg. Maar als u wilt leren componeren, dan zou u toch les moeten nemen bij iemand die het vak beheerst en niet iemand die er alleen maar over kan praten. U zou immers ook geen tekenles willen nemen bij een leraar die zelf niet kan tekenen, al weet die persoon nog zo veel over verhoudingen en materialen.
Klassiek geschoolde componisten zijn niet altijd bereid om les te geven. Sommige geven wel les in compositie, maar alleen als u de harmonieleer al beheerst. Een enkeling geeft ook les als u over talent beschikt en verder niet veel kent. Tot mijn spijt moet ik bekennen dat niet elke componist goed les kan geven. U krijgt in een dergelijk geval wel parels van wijsheid toegesmeten, maar als u het niet begrijpt en uw leermeester heeft niet het geduld om het nog eens uit te leggen, dan kunt u beter op zoek gaan naar een andere leraar.
Mogelijk bent u in staat en gekwalificeerd om les te geven in muziektheorie of compositie en bent u bereid dit via het internet, dan wel via e-mail, of vis-à-vis te doen. Als u meent in aanmerking te komen voor een vermelding, zend ons dan een e-mail. De vermelding kost u niets en u kunt elk moment verzoeken om verwijderd te worden.
Muziekscholen
Ofschoon hier adressen verzameld worden van privé-docenten, wil ik u allereerst wijzen op het bestaan van gemeentelijke muziekscholen. Daar kunt u meestal terecht voor cursussen in muziektheorie zoals harmonieleer (in Nederland ook voor compositie). Bij compositie wordt soms het contrapunt behandeld, al zal het niet diepgaand zijn. Een korte cursus, bijv. een workshop, is ideaal om te ervaren of een studie in een van voornoemde vakken voor u een aangename bezigheid inhoudt.
Niet elke muziekschool biedt dezelfde cursussen aan. Informeert u daarom eerst bij de dichtstbijzijnde muziekschool. Als u in een dorp woont, zou u toch bij u in de buurt les kunnen krijgen, omdat muziekscholen in grotere steden veelal dependances hebben in de omringende dorpen.
Geneer u niet om les te nemen, omdat u te oud zou zijn, of over een lage vooropleiding beschikt, of in welke zin dan ook gehandicapt bent. Gemeentelijke muziekscholen worden gesubsidiëerd door de overheid. U betaalt er belasting voor.
Het niveau kan op de ene muziekschool hoger zijn dan op de andere. Soms kunt u alleen een cursus volgen waarvan de te behandelen stof vastligt. Maar ook kan de docent ingaan op hetgeen u wekelijks aandraagt en in het gunstigste geval komt uw les overeen met een college in muziektheorie aan een conservatorium. Een voorbeeld van een muziekschool waar u les krijgt van klassiek geschoolde componisten, vindt u hier.
Les van een componist
Als u al wat gevorderd bent en u kent een gekwalificeerd componist bij u in de omgeving, dan zou u les van die componist kunnen krijgen. Alles wat u hoeft te doen is vragen. U kunt uiteraard afgewezen worden, maar het komt voor dat een componist die geen les geeft, toch - eventueel voor een korte periode - een leerling aanneemt. Vooral als die leerling getalenteerd blijkt te zijn. Mocht u echter een absolute beginner zijn, dan kunt u beter bij een muziekschool informeren.
Les van een muziekleraar
Het is niet algemeen bekend, maar docenten muziek in het voortgezet onderwijs, met name in het hogere onderwijs, hebben veelal een goede scholing ontvangen en zijn in staat, en soms bereid, om les te geven in harmonieleer en, ofschoon niet altijd even grondig, contrapunt. Een en ander is wel afhankelijk van hun bevoegdheid. Mocht u een muziekleraar kennen aan het voortgezet onderwijs, vraag dan eens of die u een tijdje les wil geven.
Les van een muziekstudent
Helaas is het niet altijd zo, dat wanneer een student als instrumentalist een opleiding volgt
aan het conservatorium, u op verantwoorde wijze les zult krijgen in harmonieleer of
contrapunt. Als u les wilt nemen bij een student, zoek dan een student die een muziektheoretisch
vak als hoofdvak heeft en die minimaal in het derde jaar
zit, als dit zijn of haar eerste studie aan het conservatorium is. Bijvoorbeeld een student compositie:
Maurice van Loon
Privé-Docenten/Instituten
De volgorde van docenten en instituten is willekeurig en wordt regelmatig gewijzigd. Het is mogelijk dat u op een van de websites nergens gegevens aantreft over de mogelijkheid tot het nemen van lessen bij de betreffende persoon. In dat geval hebben wij reeds voor u geïnformeerd en kunt u met een gerust hart contact leggen.
Hier worden sinds kort ook web-adressen vermeld, waar u gratis online in het Nederlands kennis
kunt nemen van muziektheorie en/of compositie. We vermelden alleen de websites waarvan de verantwoordelijke
musicus over een behoorlijke theoretische kennis beschikt en de informatie op begrijpelijke wijze wordt gebracht.
De betreffende links staan rechts.