Home - Wat wel en wat niet te doen - Muziektheorie leren
De FAQ heb ik geschreven om op belangrijke vragen - belangrijk voor de doorsnee amateur componist - een antwoord te kunnen geven. Als ik hier en daar een beetje kortaf lijk, is dat het gevolg van de vele onrijpe partituren die ik in heb moeten zien en de hardnekkigheid waarmee menig amateur componist onzin, vooral geromantiseerde onzin, voor feiten wenst te houden.
In deze FAQ richt ik mij tot componisten die muziek in een klassieke of hedendaagse stijl (willen) schrijven. Met populaire muziek hou ik me niet bezig.
Laten we met de FAQ beginnen. Het is erg belangrijk, dat je alle vragen en antwoorden leest. Bekijk ook de Wat wel en wat niet te doen.
Ik kan geen noten lezen, maar ik vind het leuk om aan de piano te improviseren. Mijn vrienden zeggen dat het goed klinkt. Het lijkt een beetje op Chopin. Zal ik je een MP3 sturen?
1. Zend me alsjeblieft geen MP3. Leer eerst noten lezen en schrijven. Verdiep je in muziektheorie. Je moet in staat zijn te herkennen in welke toonsoort je speelt. E-mail dan een partituur aan iemand waarvan je verwacht dat die je verder kan helpen, mocht die persoon een compositie van je willen ontvangen. Eerst vragen, dus.
Ik gebruik een midi sequencer (Cubase) en een virtueel orkest. Wil je mijn symfonie beluisteren? Die heb ik in een klassieke stijl geschreven. Overigens, ik bespeel geen instrument, maar ik heb wel veel ervaring met electronische muziek.
2. Tenzij ik me vergis, kun je evenmin noten lezen. Lees verder antwoord 1.
Ik geef de voorkeur aan enigszins abstracte muziek. De conservatieve muziektheorie interesseert mij niet. Als hedendaags componist, die zichzelf gitaar heeft leren spelen, geloof ik meer in het gebruik van moderne technieken. Als je wilt, kan ik je wel iets toezenden.
3. "Die zichzelf gitaar heeft leren spelen" klinkt niet echt vertrouwenwekkend. Ik vermoed dat je nooit muziektheorie hebt gestudeerd. Zelfs als je abstracte muziek wilt maken, zul je eerst muziektheorie moeten leren. Ik ontvang je werk liever niet.
Ik ben een geschoold musicus. Ofschoon ik nooit compositie heb gestudeerd, beheers ik wel muziektheoretische vakken als harmonieleer. Het is altijd mijn droom geweest om een symfonie te schrijven. Ik ben hier drie jaar geleden mee begonnen, maar ik krijg het eerste deel maar niet af. Wat doe ik verkeerd?
4. Neem afstand. Leg de symfonie weg, kijk er niet meer naar, en begin aan een nieuwe en korte compositie voor solo of een kleine bezetting. Maak het werk af, geniet van het resultaat en als je zin hebt, schrijf er dan weer een. Zend me over een tijdje een van de nieuwe composities, als je prijs stelt op mijn mening.
Dank je voor de korte compositie. Die klinkt aardig en je kent je theorie inderdaad goed. Ik zou haast wensen, dat je wat minder van muziektheorie af wist. Je maakt geen enkele fout, ook niet als dat beter zou klinken. Je hebt lessen in compositie nodig.
Belangrijker is echter dit: Waarom wil je een symfonie schrijven? Ik kan me indenken dat iemand muziek wil schrijven, maar bij jou heb ik het gevoel, dat je alleen maar iemand wilt zijn die een symfonie heeft gecomponeerd. Wil je beroemd worden? Chopin heeft nooit een symfonie geschreven. Of hou je van de volle klank van een orkest?
Je zou eerst composities moeten schrijven voor solo of voor kleine ensembles. Neem les in compositie en orkestratie. Schrijf regelmatig, maar wees niet fanatiek. Begin dan, als je voelt dat je er aan toe bent en je leraar maakt geen bezwaar, aan een nieuwe symfonie. Je kunt evt. ook verder werken aan je eerdere symfonie, als je daar nog behoefte aan hebt.
Ik heb ooit muziek gestudeerd, maar daar ben ik mee gestopt, omdat ik geen abstracte muziek wil schrijven. Nu heb ik weer zin om te schrijven, misschien klassieke muziek of new age. Zou ik weer les moeten nemen? Het beviel me de eerste keer ook niet.
5. Als je compositie studeert, moet je kennis nemen van diverse compositie-technieken. Toen ik studeerde, moest ik werk van Anton Webern bestuderen. In dezelfde periode schreef ik muziek in de stijl van Erik Satie, bij wijze van ontspanning. Een medestudent werkte aan een musical. Niemand werd ooit gedwongen om een stijl te adopteren. Naar mijn mening zou je opnieuw les moeten nemen.
Volgens mij is mijn zoon zeer getalenteerd. Hij is acht jaar oud en hij leert erg snel. Vandaag speelde hij een stukje van een sonate. Zal ik hem aanmoedigen om muziek te schrijven, net als Mozart?
6. Moedig hem aan om piano te spelen. Mozart componeerde als jong kind, maar hij kreeg daarbij erg veel hulp van zijn vader, die zelf componist was. Pas later kon hij als een giechelende idioot (volgens Hollywood) in een middag tijd een meesterwerk schrijven. Zorg er overigens wel voor dat de leraar van je zoon bevoegd is. Dat is beslist nodig. Mocht je zoon uit zichzelf muziek gaan schrijven, vraag dan aan zijn leraar wat te doen.
Ik heb muziektheorie uit een boek geleerd en ik speel al heel wat jaren orgel. Zou je het erg vinden als ik je een fuga stuur? Ik wil graag weten of het echt een fuga is, want ik ben niet zeker van de structuur.
7. Je zou je fuga aan je leraar moeten laten zien. Ik neem aan dat je geen leraar hebt. Waarom niet? Een fuga geschreven op jouw niveau is huiswerk. Een leraar zou het na moeten kijken, niet ik.
Polyfonie is moeilijk om te leren schrijven. Nogal wat mensen denken dat wanneer je het contrapunt beheerst, je wel een soort genie moet zijn. Dat is een verleidelijke gedachte voor menig amateur-componist. Maar je bespeelt het orgel. Organisten zijn vaak dol op polyfonie.
Je kunt het beste les nemen in contrapunt. Je leraar kijkt dan je fuga wel na.
Is het werkelijk nodig om een hoop muziektheorie te leren? Als je geniaal bent, dan schrijf je vanzelf goed, toch?
8. Een genie heeft een betere leraar nodig dan een doorsnee leerling. Wat zou er gebeurd zijn, als Paganini vioolles had gekregen van een straatmuzikant? Waarom nam Beethoven les bij Haydn, Albrechtsberger en Salieri? Beethoven vond de lessen van Haydn niet eens bevredigend en vroeg Albrechtsberger om hulp. Terwijl hij toch een genie was. Hij hoefde maar moeilijk te kijken, tegen een huishoudster te schreeuwen en vervolgens in een woeste bui een symfonie te schrijven, dus je vraagt je werkelijk af, waarom hij per se goed les wilde hebben.
Ik ben niet zo'n student, maar ik schrijf al muziek sinds mijn kinderjaren. Mijn muziekleraar op het VWO denkt dat ik best wel eens zeer getalenteerd zou kunnen zijn. Ik heb verscheidene sonatines voor piano geschreven. Zouden die geschikt zijn om te laten publiceren, denk je?
9. Je bent niet zo'n student? Je bedoelt waarschijnlijk, dat je je niet echt in muziektheorie verdiept hebt, maar dat je noten kunt lezen en dat je graag componeert. Je muziekleraar heeft gelijk. Je zou wel eens zeer getalenteerd kunnen zijn, maar hoe komen we daar achter?
Allereerst, probeer niet je sonatines gepubliceerd te krijgen. Nog niet. Maar, ben er wel zuinig op en gooi ze zeker niet weg.
Dan, vraag je muziekleraar of die harmonieleer en contrapunt heeft gestudeerd. Indien niet, zoek een andere leraar die advies kan geven. Vraag of hij/zij een deel van een enkele sonatine van je wil bekijken en jou wil aanwijzen, waar je fouten hebt gemaakt. Waarschijnlijk zul je zeer teleurgesteld zijn in jezelf.
Er is echt geen andere weg. Al ben je nog zo getalenteerd, je zult altijd muziektheorie moeten studeren. Bereid je voor op een studie aan het conservatorium, als je van compositie je beroep wilt maken. Je hoeft niet meteen te kiezen voor het vak compositie. Informeer bij het conservatorium van je keuze naar hetgeen je zou moeten doen en denk goed na over wat je zou willen doen. Als louter hobby kan het componeren ook bevredigend voor je zijn.
Ik heb mijn werk eens aan een componiste laten zien. Zij vertelde me, dat ik de verschillende toonaarden niet goed ken en dat ik nogal wat beginnersfouten maak. Sindsdien heb ik lessen genomen en ik heb ook veel geleerd door partituren te bestuderen. Zou je mijn nieuwste compositie willen bekijken?
10. Je hebt les genomen, maar je vraagt mij om een mening. Ik vermoed dat je geen lessen in compositie hebt genomen. Ik zou je waarschijnlijk adviseren om dat te doen: neem les in compositie. Stuur me je werk, als je denkt dat ik je nog ergens mee kan helpen.
Ik snap er niks van. Volgens jou deugde er maar weinig van mijn compositie, maar een kennis van me die muzikant is, zei dat het er best leuk uitziet. Weet je zeker dat je er wel verstand van hebt?
11. Mijn nederige excuses. Je compositie ziet er best leuk uit.
Ik schrijf al meer dan twintig jaar muziek en je maakt mij niet wijs dat ik in al die jaren niet genoeg geleerd heb. Ik weet dat je de voorkeur geeft aan composities voor kleine ensembles, maar misschien moet ik je eens mijn Cantate voor Koor en Orkest sturen. Dat is het beste wat ik ooit geschreven heb.
12. Ik heb nog niet een enkele pagina van jou gezien waarin je niet minstens een beginnersfout maakt in elke tien maten.
Het interesseert mij niet hoe lang je al muziek schrijft. Sterker nog, hoe langer je al muziek schrijft, zonder ooit op de gedachte te komen dat je muziektheorie moet studeren, des te meer ben ik ervan overtuigd, dat je nooit wat zult leren.
Hoe lang duurt het, voor je een professioneel componist bent?
13. Minstens zes jaar, als je al op behoorlijk niveau een instrument bespeelt. Als je nog geen noten kunt lezen, duurt het minstens acht jaar.
Ik zou graag een pakkende melodie willen leren schrijven. Veel theorie hoef je daar niet voor te leren, want de Beatles konden niet eens noten lezen. Kun je mij een advies geven over hoe je een gave melodie moet schrijven?
14. Ja, dat kan ik. Nee, dat doe ik niet.
Hoe lang duurt het, voordat je op een redelijk niveau muziek kunt schrijven? Ik zou er graag mee willen beginnen, maar omdat ik al bejaard ben, vrees ik de studie niet te kunnen afmaken.
15. Het is niet het resultaat waar je plezier in zou moeten hebben, maar het pad er naar toe. Schrijf gewoon muziek en neem les.
Volgens een musicus die ik gesproken heb, hoef ik alleen maar te beginnen met muziek schrijven, als ik componist wil worden. Het zou slechts een kwestie van ervaring zijn. Is dat zo?
16. Dat ligt eraan. Als je liedjes wilt schrijven en zingen, waarbij je jezelf op de gitaar begeleidt, dan kom je er misschien mee weg. In het land der blinden, is eenoog koning. Maar als je muziek wilt schrijven voor muzikanten, vooral geschoolde, die een instrument bespelen dat je zelf niet beheerst, dan zou ik toch maar eerst wat theorie leren.
Overigens, meende die musicus dat? Soms flapt een muzikant er maar wat uit. Als je over voldoende intelligentie beschikt en nuchter bent, dan weet je dat je voor elk vak moet studeren. Maar je kunt jezelf inderdaad componist noemen als je muziek schrijft, al heb je geen flauw idee van wat je aan het doen bent. Het is namelijk geen beschermd beroep.
Rowy